Misschien wist je het al en ging ook jij naar één van de voorstellingen van de Malaysian Film Festival in Rialto Amsterdam. Het festival duurde vijf dagen (29 okt – 2 nov) en bestond uit zorgvuldig geselecteerde onafhankelijke films vanuit Maleisië, Q & A’s met de regisseurs, workshops en op sommige dagen werden zelfs de karaoke en dim-sum klaargezet om jou nog meer de oosterse sferen mee te laten maken. Eerlijk gezegd ben ik niet erg bekend met Maleisië of zelfs onafhankelijke films, maar ik besloot om met een positieve houding de workshop (officieel: Rialto/ASiA masterclass) in te gaan. En eigenlijk was het nog zo slecht niet en zelfs zeer interessant.

De Malaysian Film Festival draait vooral om de New Malaysian Cinema. Dat zijn films die zijn gemaakt door een groepje vrienden, dat ookwel als de ‘New Malaysian Wave’ worden bestempeld. Zij maken low-budget onafhankelijke films en de makers hebben vooral Chinese en/of Indische etniciteiten. Om de kosten nog meer te besparen werken ze vaak bij/in elkaars producties als cast en crew. Dit verlaagt de kwaliteit zeker niet, omdat ze met hun films al meerdere prestigieuze filmprijzen hebben gewonnen op verschillende internationale prijzenfestivals. Zelfs het prijzengeld wordt daarna gebruikt om elkaars werk te cofinancieren.

In de workshop maakten we kennis met de vriendelijke regisseurs Woo Ming Jin en Tan Chui Mui uit Maleisië. De eerste regisseerde de eerste korte film die werd vertoond: It’s Possible Your Heart Cannot Be Broken (Woo Ming Jin, 2005). Men maakt het begin en einde mee van de liefde tussen een cynische, zeer eerlijke vrouw en een eenvoudige, niet al te snuggere man (de actrice is trouwens Tan Chui Mui). De gebeurtenissen tussen hen worden o.a. met dialogen naar de camera toe beschreven. Wat voorvalt tussen de twee is erg grappig of zielig/tragisch. Of in de woorden van de regisseur ‘so sad that it’s funny’, wat ik zeker kan beamen.

Tijdens de workshop werd vooral gelet op de multiculturaliteit en de representatie daarvan in de Maleisische onafhankelijke film. Dat dit zeker een invloed heeft op het werk is duidelijk, mogelijk zou de New Malaysian Wave zelfs niet bestaan. Maleisië heeft namelijk een strak beleid als het aankomt om iemands etniciteit. Het land bestaat etnisch gezien (grotendeels) ongeveer uit 50% Maleisiërs, 30% Chinezen en 10% Indiërs. Een Maleisiër wordt daarbij vaker voorgetrokken dan de anderen. Ze krijgen sneller een plek op een prestigieuze universiteit, grotere kansen op een (overheids)baan, meer financiële extra’s van de regering etc.. Dit is ook te merken in de Maleisische entertainmentbusiness waarbij tv-series en films grotendeels gemaakt zijn door Maleisiërs voor Maleisiërs. De New Malaysian Cinema heeft daarentegen vooral een multiculturele cast & crew. Het resultaat is dat hun films niet zo snel door de Maleisische censuurschap heenkomen, maar dat is zeker niet zo bij de internationale filmfestivals. De laatste twee voorstellingen van de workshop waren meer gericht op etniciteiten.

Zo bevatte de tweede korte film South of South (Tan Chui Mui, 2006) ook Vietnamezen. Het is een film over ontheemding en saamhorigheid, gesitueerd in een klein stadje aan de Maleisische oostkust. Het is rond de jaren ‘80 en een tijd dat groepen Vietnamezen in boten naar Maleisië vluchtten vanwege het communisme. Een jongetje wordt onverwachts hiermee geconfronteerd als er een groep Vietnamese vluchtelingen op de deurmat staat. Deze film maakt men vooral aan het denken.

De laatste vertoning was The Big Durian (Amir Muhammad, 2003). Op 18 oktober 1987 ging in de Maleisische hoofdstad Kuala Lumpur, een soldaat met een M-16 geweer volledig door het lint. De hele stad raakte in paniek en de film spreekt met verschillende mensen en bezoekt meerdere plekken om nou te ontdekken waarom er zo’n massahysterie was. Het is een semi-documentaire over de Maleisische politiek en de gevolgen van spanningen tussen etnische groepen.

Nou is het niet zo dat de New Malaysian Wave zich vooral richt op de politiek en etniciteiten. Deze films waren vooral uitgekozen voor de workshop. Ook onderwerpen als de liefde, relaties, familie, coming-of-age, slice of life, de dood, stad/platteland, okay zowat alles, maar met een Maleisisch tintje komen aan bod. Wil je meer weten over deze New Wave die al talloze filmprijzen heeft gewonnen? Niet getreurd, de Malaysian Film Festival mag dan wel afgelopen zijn, de New Malaysian Cinema on Tour is net begonnen. Van 2 t/m 19 november worden verschillende films van het festival vertoond in filmhuizen en bioscopen in de volgende plaatsen: Groningen, Nijmegen, Eindhoven, Utrecht en Rotterdam.

Meer informatie op http://www.rialtofilm.nl/film.php?filmid=267.

(Bron beeldmateriaal: Rialto)

GEEN REACTIES