Je gaat op de Nederlandse televisie een liedje zingen. Niet zomaar een liedje, maar een aria uit een opera van Verdi. Je raapt al je moed bij elkaar en opeens zegt één van de juryleden: “Which number are you singing? Number 39 with rice?” Oh ja. Je wordt eraan herinnerd dat je Chinees bent en dat is natuurlijk hilarisch. Deelnemer Xiao Wang werd door Gordon keer op keer te kakken gezet tijdens een aflevering van Holland’s Got Talent. “Surplise! […] This is the best Chinese I had in weeks. And it’s not a takeaway. […] Dat is toch net een ober uit een Chinees restaurant?!” Het ene stereotype volgde het ander op en geen haan die ernaar kraaide.


De Amerikaanse media pikte het op en mensen zijn geschokt door het racisme van ‘the Dutch’. Ik was geschokt dat deze discussie niet in Nederland gaande was. Het is lastig om Gordons aandachttrekkerij serieus te nemen, maar iets knaagt aan me als een zanger voor duizenden mensen belachelijk wordt gemaakt. Omdat hij Chinees is. Je kunt racisme afkeuren of bemoedigen, maar ga het niet ontkennen. Daarom verbaast het me dat andere Nederlanders op nrc.nl de racistische gehalte hiervan bagatelliseren:

“Dit is niet racistisch. Ik heb rood haar. Hoe vaak heb ik daar niet opmerkingen over gehoord. Zijn dat dan racistische opmerkingen?”

“Als je er om kan lachen, heb je plezier; maar dan is de maker van de grap nog niet een racist. En ook niet degene die erom moet lachen.”

“Dit is grappige, botte, Nederlandse humor. Dat is onze cultuur. Wij zijn niet politiek-correct. Wij zijn een volk waar gewoon grappen gemaakt kunnen worden over huidskleur en afkomst, juist omdat we weten dat het allemaal goed zit.”

Dit doet me denken aan de overval van een Chinees restaurant in Middelburg. Burgemeester Jan-Frans Mulder bracht zijn steun uit door het volgende te tweeten: “Nu al dlie overvallen op Slineese lestaulants in Zeeland. Hoop dat die lale overvaller snel in z’n klaag gelepen wordt…niet sambalb(l)ij!” Mensen vonden het raar dat ik er boos om werd. Het was maar een grapje.
Chinezen zijn een onopvallend volk in Nederland. Ze werken hard, bemoeien zich met hun eigen zaken en niemand heeft last van ze. Toch krijg ik, als tweedegeneratie Chinese, regelmatig racistische opmerkingen te horen. Chinezen praten grappig, hebben spleetogen, eten hond, lijken allemaal op elkaar en onze namen klinken als pannen die tegen elkaar aan worden geslagen. Als je er iets van zegt, ben je ‘overgevoelig’. Waar maak je je me druk om. Het is maar een grapje.

Op de basisschool werd tijdens verjaardagen “Hankie pankie Shanghai” gezongen. Mijn opa en oma leerden mij ook Chinese kinderliedjes, maar daar leek dit liedje totaal niet op. Rare klanken die de Chinese taal imiteerden en de naam van een grappig klinkende stad. Alle kinderen draaiden zich dan grijnzend om naar mij, het enige Chinese kind in de klas. “Waarom zing je niet mee? Het is toch jouw cultuur?” Het was vernederend om het telkens aan te horen, vooral als de juf luidkeels meezong. Toen iemand op mijn negentiende verjaardag het wilde zingen, kwam ik tot de conclusie dat dit nooit zou stoppen. Ik ben Chinees en dat is voor anderen vermakelijk.

Regelmatig word ik, net als veel andere Aziaten, op straat nageroepen met “ni hao!” of “konnichiwa!”. En nee, ze willen niet een vriendelijk gesprek beginnen. Vaak volgt een hoog gegil á la Bruce Lee en “Me love you long time! Ten dollar sucky sucky!”. Gelukkig zijn er ook mensen die echt geïnteresseerd zijn in onze cultuur. “Aziatische vrouwen hebben toch horizontale vagina’s?” Ik had hier nog nooit van gehoord en het verraste me dat deze jongeman mijn anatomie beter kende dan ik zelf. Aan de andere kant is het ook ‘logisch’, op een racistische manier. Een overdwarse vagina lijkt immers op een spleetoog.
Xiao Wang de operazanger lachte Gordons opmerkingen weg. Misschien vond hij het zelf niet beledigend. Feit is wel dat het niet in de Chinese cultuur zit om te confronteren. Door niks terug te zeggen is het makkelijk om telkens het middelpunt van spot te zijn. Een andere kwestie waar mensen wel hun mond opentrekken, is het (daar komt ‘ie weer!) Zwarte Pieten-debat. Ook al wordt dit door veel mensen als een non-discussie gezien. Het is “gezeik” en er wordt om gelachen. Maar wie lacht er niet om? De mensen waar het over gaat. Ik weet zeker dat ik niet de enige ben die aanstoot neemt aan geïnternaliseerde racisme in Nederland. Dus laten we, Chinezen en niet-Chinezen die met racisme te maken krijgen, ons mond open trekken. Wees boos. Laat er maar een rel komen. Want wie zwijgt stemt toe.

 By Janet Lie

GEEN REACTIES